نگاه یک بوم‌شناس تکاملی به اقتصاد و سیاست


برنده‌ی جایزه‌ی فی‌بتاکاپا (
Phi Beta Kappa Society)

مجموعه‌ی 3 جلدی

اثر: گارت هاردین

ترجمه‌ی آرش حسینیان

جلد اول: 190 صفحه، رقعی، 23000 تومان

موضوع: روانشناسی، اقتصاد، بوم‌شناسی، جمعیت‌، تاریخ، فلسفه‌ی علم، محیط زیست،


راهنمای خرید


فرازهایی از متن:

اما اگر عضوی از یک خانواده، حین کار به دلیل اشتباه کارفرمایش کشته شود چه مقدار غرامت پولی بایستی به خانواده‌اش پرداخت شود؟ کسانی که نسبت به محاسبات عددی حساسیت دارند شاید بگویند، "شما نمی‌توانید برای زندگی قیمتی تعیین کنید." اما تنها تحت دو شرایط نمی‌توان برای زندگی قیمت تعیین کرد:


الف: ارزش پولی زندگی فراتر از حدی باشد که بتواند توسط افراد پرداخت شود.


ب: ارزش زندگی، از جنسی نباشد که بتوان آن را با پول جبران کرد.


این در حالی‌ست که هر دو شرط باطل هستند. اولی به این دلیل باطل است که هیچ کارفرمایی قادر به پرداخت مقدار نامحدودی پول به آن خانواده نیست. جمله‌ی دوم نیز به این دلیل باطل است که پرداخت صفر دلار غرامت به وابستگانِ قربانی پذیرفته نیست. جمله‌ی اول توسط کارفرما رد خواهد شد و جمله‌ی دوم توسط وابستگان فرد آسیب‌دیده. به همین شکل، کسی می‌تواند با خوش‌خیالی بگوید زندگی و پول بایکدیگر قابل‌مقایسه نیستند. اما در زندگی واقعی، عدالت ایجاب می‌کند گاهی چیزهای غیرقابل مقایسه را با یکدیگر مقایسه کنیم.


تجربه نشان می‌دهد ما در زمینه‌ی پیش‌بینی آینده‌ی جمعیت جهان اصلاً موفق نبوده‌ایم. در سال 1945، متخصصان پیش‌بینی کرده ‌بودند که جمعیت جهان در سال 2000 به حدود 3 میلیارد نفر خواهد رسید که در عمل دو برابر این مقدار شد: یعنی 6 میلیارد. همینطور در سال 1933، متخصصان فکر می‌کردند جمعیت ایالات متحد احتمالاً زیر 150 میلیون نفر ثابت شود درحالیکه این کشور در حال حاضر 330 میلیون نفر جمعیت دارد و همچنان نیز این رقم درحال رشد است.

این شد که جمعیت‌شناسان اعلام کردند آنچه ما به شما ارائه می‌دهیم صرفاً «برون‌یابی» منحنی‌های گذشته یا به اصطلاح ادامه‌دادن آنهاست و نه پیش‌بینی آینده. این توضیحات قطعاً تاثیر اندکی داشت و «برون‌یابی‌«های متخصصان با خوشحالی تبدیل به «پیش‌بینی‌«های آنها در مطبوعات می‌‌شد و فرقی نمی‌کرد جمعیت‌شناسان با چه دقتی سعی کنند گزاره‌هایشان را حصارچینی و از این نوع برداشت‌ها مصون کنند.

«اقتصاد» و «بوم‌شناسی» از نظر ریشه‌شناسی با یکدیگر خواهر هستند. آنها هردو با مطالعه‌ی رفتار جمعیت‌هایی از ارگانیسم‌ها یا موجودات زنده سروکار دارند. بوم‌شناسی با رفتار گیاهان و حیوانات سر و کار دارد در حالی که اقتصاد توجهش را محدود به رفتار تنها انسان می‌کند و تنها انواع خاصی از رفتار را مد نظر قرار می‌دهد. اگرچه مطالعات جمعیت، از آغاز تا به امروز در محور مباحث شاخه‌ی بوم‌شناسی بوده است، اما اقتصاد به طور نگران‌کننده‌ای مبحث جمعیت را کنار گذاشته است.


فهرست

بخش اول: به چالش‌گیری مسائل مرتبط 10

فصل 1: چالش محدودیت‌ها 12
 
فصل 2: اضافه‌جمعیت: فرار به دیگر سیارات؟ 21
رویای مهاجرت به دیگر سیارات 21
محاسبات عددی: یک رویکرد عقل سلیم 23
اضافه‌جمعیت چیزی بیش از یک مشکل علمی است 25
مهاجرت بین‌ستاره‌ای: برخی جزئیات علمی مرتبط 26
جمعیت انسان: رشد جمعیت از راهکارها پیشی می‌جوید 30
زندگی روی عرشه‌ی کشتی فضایی 32
کنترل بارگیری و سوارشدن به کشتی 34
برهان خُلف 35
سه رویکرد به واقعیت 37

فصل 3: دوقلوهای هم‌ستیز: جمعیت و پیشرفت 42
مالتوس: ماناباوری بیرون از انقلاب 44
دیدگاه‌های گادوین 46
زندگی گادوین 49
کندورسه: جسور تا منتهی‌درجه 53
ایده‌ی پیشرفت 55
در مورد پیشرفت در آینده چطور؟ 60


فصل 4: نظریه‌ی جمعیت: فرزندخوانده‌ی دانشگاه 62
آیا مالتوس مزخرف می‌گفت؟ 65
رشد جمعیت: مخرب رویاها 67
وضعیت «حقیقت» در علوم اطلاعاتی بازخوردپذیر 71
تخصصی فاقد متخصصان رسمی 74
چرا یک سرشماری صورت گیرد؟ 79
خارپشت‌ها و روباه‌های مطالعات جمعیت 81
از بُخارست تا مکزیکوسیتی 84

فصل 5: موضع مبنا: فهم معنای جهان 92
قانون و موضع مبنا 94
ماشین‌های حرکت ابدی و آموزه‌ی مبنا 95
زبان علم 99
اپیکور حریف می‌طلبد 102
حرکت ابدی، نوعی «گناه آغازین» در علم 104
دامنه‌ی موضع مبنا در علم 106

فصل 6: پیروزی مشکوک خوش‌بینی 110
بهصرفه آن است که خوش‌بین باشید- فرقی نمی‌کند به چه چیزی! 116
آیا می‌‌توان در خوش‌بینی افراط کرد؟ 120
فراتر از خوش‌بینی 122

فصل 7: «علم اقتصاد کابووار» در برابر «بوم‌شناسی کشتی‌گونه» 128
عقل غیرسلیم ماناباوری 128
دوقلوهای به‌هم‌چسبیده:  بوم‌شناسی و اقتصاد 132
«تولید» به مثابه‌ی یک مسئله‌ی علمی 134
علم اقتصاد کابووار 135
بوم‌شناسی کشتی‌وار 138

فصل 8: رشد اقتصادی: واقعی و ساختگی 143
تولید ثروت بدون زحمت 144
موهبت نمودارسازی 148
رشد نمایی: بیرون‌افتادن از این جهان 151
چرندیات پرثمر: ابزاری برای سنجش حقیقت 153
میان‌پرده: توهمات اقتصادی در ورسای تراژدی می‌زایند 155
موضع مبنا در علم اقتصاد 157
بازی‌هایی که مردم انجام می‌دهند: رباخواری 159
طبیعت به بازی اضافه می‌شود 161
یک تفاوت بین علم اقتصاد و بوم‌شناسی 164
انواع شیوه‌های تولید ثروت 169
زایش نامحدود بدهی 172
ربا آشوبناک عمل می‌کند 176
ضرورت شکست 180
تورم: رام‌کننده‌ی نهایی ربا 182
«شانس بد» و ثبات نظام‌ها 186

یادداشت‌ها  و ارجاعات 191

This is a Persian translation of Vol.1 of 
Living Within Limits
By Garrett Hardin
 Oxford University Press, 1993