معضل جانور همه‌چیزخوار


The Omnivore’s Dilemma
(published in 2006 by The Penguin Press)

cover

اثر: مایکل پولان
ترجمه‌ی: آرش حسینیان
چاپ اول- نشر تلنگر ۱۳۹۵
جلد اول ۲۱۶ صفحه – ۱۸ هزار تومان
تلفن سفارش: تهران ۰۹۳۵۵۹۳۴۷۰۳
مشهد: ۰۹۱۵۵۱۳۸۵۴۲

فرازهایی از کتاب:

خرس کوآلا در مورد اینکه چه باید بخورد هیچ نگرانی ندارد: اگر آنچه می‌بیند از نظر ظاهر، بو و مزه شبیه به برگ اُکالیپتوس باشد این یعنی آن چیز غذاست. اما برای جانور همه‌چیزخواری مثل ما (و یا موش‌ صحرایی)، بخشِ زیادی از زمان و فضای مغز بایستی به حل اینکه کدامیک از این همه غذاهای موجود در طبیعت برای خوردن مناسب است و کدام‌ها نه اختصاص داده شود. اما همه‌چیزخوار بودن، همانقدر که یک چالش است یک فرصت بزرگ نیز محسوب می‌شود؛ زیرا درست همین خصلت است که به انسان امکان می‌دهد بتواند با موفقیت در هر منطقه‌ای از کره‌ی زمین ساکن شود.

وفور مواد غذایی در سوپرمارکت‌ها، ما را مجدداً به یک جنگل پرمحصول و گیج‌کننده پرتاب کرده که در آن باز باید نگران این باشیم که مبادا برخی مواد غذایی ظاهراً خوشمزه‌ ما را بکشد (شاید نه به آن سرعتی که یک قارچ سمی می‌کشد، اما به همان قطعیت). قطعاً وفور غیرعادی مواد غذایی، مسئله‌ی کلی انتخاب را دشوارتر می‌سازد. در همان زمان، بسیاری از ابزارهایی نیز که به طور تاریخی مردم با توسل به آنها معضل جانور همه‌چیزخوار را مدیریت می‌کردند به طور نسبی یا مطلق از بین رفته‌اند.

نبود یک فرهنگ غذایی باثبات، ما را به طور ویژه نسبت به شیادی‌های دانشمندان علوم غذایی و بازار آسیب‌پذیر ساخته است. برای این اصناف، معضل یک جانور همه چیزخوار چندان هم یک معضل نیست و بیشتر یک فرصت محسوب می‌شود. معضلِ امروز جانور همه چیزخوار، تا حد زیادی در صنایع غذایی امروزی ریشه دارد.

تصمیم گرفتم زنجیره‌ی غذاییِ کنونی‌مان را از گام اول یعنی از زمین کشاورزی تا بشقاب دنبال کنم. می‌خواستم فرایند تولید و مصرف مواد غذایی را به شکلی موشکافانه بررسی کنم . موضوع این کتاب، بررسی سه زنجیره‌ی اصلی غذایی‌ست که انسان‌های امروز بر آن متکی هستند: زنجیره‌ی صنعتی، زنجیره‌ی ارگانیک، و زنجیره‌ی شکارچی-گردآوری. اگرچه آنها بسیار متفاوت از یکدیگر هستند اما هر سه نظام‌، برای به انجام رساندنِ کار کمابیش یکسانی طراحی‌شده‌اند: هر سه، ما را از طریق آنچه می‌خوریم با حاصلخیزیِ زمین و انرژی خورشید مرتبط می‌کنند.

به واقع، نبوغ و ابتکار ما برای تغذیه‌ی خودمان حیرت‌انگیز است اما فناوری‌های ما با راه‌هایی که طبیعت این کار را انجام می‌دهد از جهات مختلف در تعارض است- مثلاً این را در نظر بگیرید که ما برای به‌حداکثر رساندنِ بهره‌وری، به سراغ کارهای افراطی و متمرکزی نظیر کشاورزیِ ‌تک‌محصولی، مرغداری‌ و دامپروری‌ می‌رویم؛ در حالیکه طبیعت هرگز اینطور عمل نمی‌کند. اتفاقاً طبیعت همواره و به دلایلی خوب، «تنوع» را سرلوحه‌ی خود قرار می‌دهد. شاید بتوان گفت بخش بسیار زیادی از مشکلاتی که توسط سیستم غذاییِ کنونی برای سلامتِ ما و محیط‌زیست ایجاد شده، حاصل تلاش‌های ما برای ساده‌سازی بیش از حد پیچدگی‌های طبیعت بوده است.

فهرست جلد اول

پیشگفتار: اختلال غذاییِ ما: یک مسئله‌ی ملی ۹

فصل اول: «گیاه» ۳۱

۱-۱ یک طبیعت‌گرا در سوپر مارکت ۳۲

۱-۲ ذرتی که راه می‌رود. ۴۰

۱-۳ طلوع ذرتد۴۷

۱-۴ وصلت با بشر ۵۵

۱-۵ ابعاد جنسی ذرت ۵۹

فصل دوم: «مزرعه». ۶۷

۲-۱ یک کشاورز، ۱۲۹ شکم ۶۸

۲-۲  کاشتن شهری از ذرت ۷۵

۲-۳ گونه‌های در حال انقراض۸۱

۲-۴ آنجا که خورشید غروب می‌کند.. ۸۷

۲-۵ مصیبت ذرت ارزان.. ۱۰۰

۲-۶ بصیرت پوردو. ۱۰۷

۲-۷ منحنیِ نیلور. ۱۱۱

فصل سوم: «بالابرهای غلات». ۱۱۸

فصل چهارم: «مجتمع خوراک دام». ۱۳۳

۴-۱  کلان‌شهری برای دام‌ها ۱۳۴

۴-۲ منطقه‌ای دهقانی: ویل در جنوب داکوتا ۱۴۰

۴-۳ صنعتی: گاردن‌سیتی، کانزاس ۱۴۸

فصل پنجم: «صنایع فرآوری». ۱۷۲

۵-۱ جدا کردن دانه‌‌های ذرت: آسیاب…. ۱۷۳

۵-۲ سرهم کردن دوباره‌ی ذرات: مواد غذایی فراوری‌شده. ۱۸۴

فصل ششم: «مصرف‌کننده». ۲۰۰

فصل هفتم: «وعده‌ی غذایی». ۲۱۷

منابع.. ۲۳۸
این کتاب، بیش از همه برای افراد تحصیل‌کرده اما غیرمتخصص نوشته شده است و طیف موضوعات مورد بررسی در آن، رشته‌های تغذیه، زیست‌شناسی و تکامل،  اقتصاد، سیاست، تاریخ، کشاورزی و دامپروری، دامپزشکی، شیمی، صنایع غذایی و بازاریابی را شامل می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *